มท  ๐๕๑๕/ว ๐๐๙๘๗                                                             กรมที่ดิน

                                                                                                                   ถนนพระพิพิธ  กทม๑๐๒๐๐

                                                                                 ๑๑  มกราคม  ๒๕๔๘

เรื่อง  การจดทะเบียนเช่าที่ดินราชพัสดุ
เรียน  ผู้ว่าราชการจังหวัด  ทุกจังหวัด

สิ่งที่ส่งมาด้วย   ๑
สำเนาหนังสือกรมธนารักษ์  ที่  กค  ๐๓๑๕/๙๓๔๐  ลงวันที่  ๒๓  ธันวาคม  ๒๕๔๗
                       คำสั่งที่  ๖/๒๔๗๗  ลงวันที่  ๗  กันยายน  ๒๔๗๗   

              
ด้วยสำนักงานบริหารการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน  (องค์การมหาชน หรือ  สปท. แจ้งว่า รัฐบาลได้ กำหนดนโยบายให้   สปท.  นำสิทธิการเช่าที่ดินราชพัสดุ   ซึ่งอยู่ในความดูแลของกรมธนารักษ์   กระทรวงการคลัง   เข้าร่วมโครงการแปลงสินทรัพย์เป็นทุนมีอายุสัญญาครอบคลุมถึงระยะเวลาที่มีการผูกพันเงินกู้กับธนาคารได้ไม่เกิน ๓๐  ปี  แต่ในทางปฏิบัติมีปัญหาอุปสรรคกรณีที่ดินราชพัสดุที่ขอจดทะเบียนการเช่าไม่มีหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน  เช่น โฉนดที่ดิน สำนักงานที่ดินจะไม่รับจดทะเบียนมีผลให้ธนาคารไม่สามารถจ่ายเงินให้ผู้กู้ได้ ทั้งที่โครงการผ่านการอนุมัติแล้ว กรมธนารักษ์จึงขอให้ สปท.ประสานกรมที่ดินเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว  ซึ่งต่อมา กรมธนารักษ์ได้แจ้งให้ทราบว่า ตามข้อ  ๒๔  แห่งกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการปกครองดูแล บำรุงรักษาใช้ และจัดหาประโยชน์เกี่ยวกับที่ราชพัสดุ .. ๒๕๔๕ กำหนดให้ การจัดให้เช่าที่ราชพัสดุ  การใช้สิทธิตามสัญญาเช่า  และการบอกเลิกสัญญาเช่า  ในเขตกรุงเทพมหานคร  เป็นอำนาจหน้าที่ของอธิบดีกรมธนารักษ์   ในจังหวัดอื่น   เป็นอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด เว้นแต่เป็นการให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้เป็นที่อยู่อาศัย   หรือการให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบเกษตรกรรมที่มีกำหนดเวลาเกินสามปี  การให้เช่าที่ดินเพื่อปลูสร้างอาคารโดยยกกรรมสิทธิ์อาคารที่ปลูกสร้างให้แก่กระทรวงการคลัง  การให้เช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น  หรือการให้เช่าอาคารซึ่งเป็นที่ราชพัสดุจะต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมธนารักษ์ก่อน  สำหรับการจัดทำสัญญาต่างตอบแทนอื่นนอกเหนือจากการจัดให้เช่าดังกล่าว  ตลอดจนการใช้สิทธิตามสัญญาและการบอกเลิกสัญญาดังกล่าวให้เป็นไปตามอำนาจหน้าที่ของกรมธนารักษ์   แต่ปัจจุบันกรมธนารักษ์ได้มอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัดตามระบบบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการแล้ว  รายละเอียดตามสิ่งที่ส่งมาด้วย  ๑.
              กรมที่ดินพิจารณาแล้วเห็นว่า   เมื่อการจัดให้เช่าที่ราชพัสดุ   อยู่ในความดูแลและรับผิดชอบของ
กรมธนารักษ์  การดำเนินการให้เช่าที่ราชพัสดุจึงอยู่ในดุลยพินิจของกรมธนารักษ์ที่จะพิจารณาให้เป็นไป ตามกฎหมายราชพัสดุ  กรณีกรมธนารักษ์มีความประสงค์จะให้จดทะเบียนการเช่าที่ราชพัสดุ  แสดงว่ากรมธนารักษ์ย่อมต้องพิจารณาแล้วว่าที่ราชพัสดุนั้นสามารถนำไปให้เช่าได้รวมทั้งเป็นไปตามวิธีการและหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในกฎหมาย  และระเบียบคำสั่งที่เกี่ยวข้องกับที่ราชพัสดุแล้ว  ฉะนั้นแม้จะปรากฏว่าที่ดินราชพัสดุดังกล่าวจะมีหรือไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงแลไม่มีหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน   เช่น  โฉนดที่ดิน   หนังสือรับรองการทำประโยชน์   ก็ตาม   หากกรมธนารักษ์มีความประสงค์จะให้จดทะเบียนเช่าตามนโยบายแปลงสินทรัพย์เป็นทุน  พนักงานเจ้าหน้าที่ก็สามารถจดทะเบียนเช่าให้ได้โดยจดลงในสมุดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์  (.. ๑๓ตามนัยคำสั่งกระทรวงมหาดไทยที่  ๑๔๒๒/๒๔๙๗  ลงวันที่  ๑๘  ธันวาคม  พ.. ๒๔๙๗  ลงชื่อ  กระทรวงการคลัง   เป็นผู้ให้เช่า  กรณีให้เช่าไม่เต็มแปลงให้จดทะเบียนประเภท  แบ่งเช่า  โดยอนุโลมปฏิบัติตามนัยข้อ  ๑  ของคำสั่งที่  ๖/๒๔๗๗  ลงวันที่ ๗  กันยายน  พ..๒๔๗๗  ที่ส่งมาด้วย ๒.  สำหรับค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนเรียกเก็บร้อยละ๑ ของจำนวนเงินค่าเช่าตลอดระยะเวลาการเช่า ตามมาตรา ๑๐๔ วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายที่ดินประกอบกับกฎกระทรวงฉบับที่  ๔๗ (..๒๕๔๑ ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน  พ..๒๔๙๗  ข้อ  ๒ () (และเมื่อฝ่ายที่ต้องเสียอากรแสตมป์คือ  กระทรวงการคลัง  จึงได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรแสตมป์ตามมาตรา  ๑๒๑  แห่งประมวลรัษฎากร
                 
อนึ่ง  กรณีที่ราชพัสดุที่ขอจดทะเบียนการเช่ายังไม่มีโฉนดที่ดิน  ใบไต่สวน  หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามแบบ  น..๓ กให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศการขอจดทะเบียนมีกำหนดสามสิบวัน  ตามข้อ  ๕  แห่งกฎกระทรวง  ฉบับที่  ๗ (..๒๔๙๗)ฯ  ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง  ฉบับที่  ๓๕  (..๒๕๓๑)ฯ เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นที่ไม่ต้องประกาศตามข้อ  ๖  แห่งกฎกระทรวง  ฉบับที่  ๗  (..๒๔๙๗)ฯ  ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง  ฉบับที่  ๓๓  (..๒๕๒๖)ฯ  และหากปรากฏว่าที่ราชพัสดุที่ขอจดทะเบียนการเช่าดังกล่าวตั้งอยู่ในท้องที่ซึ่งรัฐมนตรียังมิได้ประกาศยกเลิกอำนาจหน้าที่ในการปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายที่ดินของหัวหน้าเขต  นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ ตามมาตรา  ๑๙  แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน  (ฉบับที่  ๔)  ..๒๕๒๘  ในการปิดประกาศการขอจดทะเบียนให้พนักงานเจ้าหน้าที่ถือปฏิบัติตามข้อ  ๓  แห่งกฎกระทรวง  ฉบับที่  ๓๕  (..๒๕๓๑)

                    จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ  และสั่งให้เจ้าหน้าที่ที่ดินทราบและถือปฏิบัติต่อไป

                                                                         ขอแสดงความนับถือ

          
             (นายบัญญัติ  จันทน์เสนะ)
           
 อธิบดีกรมที่ดิน

สำนักมาตรฐานการทะเบียนที่ดิน  โทร๐  ๒๒๒๒  ๖๑๙๖ 
โทรสาร    ๒๒๒๑  ๓๘๗๓  โทร.  (มท๕๐๘๐๑ - ๑๒  ต่อ  ๒๒๕
 

อ่านสิ่งที่ส่งมาด้วย...