คำตอบ       ๑.  ตามคำถามเป็นกรณีบิดาและมารดามีชื่ออยู่ในโฉนดที่ดินซึ่งมีสิ่งปลูกสร้างปลูกอยู่ในที่ดิน  บิดาเสียชีวิตตอนอายุ  ๘๐  ปี  มีบุตร  ๒  คน  หากบิดามิได้ทำพินัยกรรมไว้  ที่ดินพร้อมบ้านเฉพาะส่วนของบิดาย่อมเป็นมรดกตกได้แก่ทายาทโดยธรรมของบิดา  ตามมาตรา  ๑๖๒๙  แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์  ได้แก่  พ่อแม่ของบิดา  ผู้สืบสันดาน  และคู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา   ดังนั้น  หากทายาททุกคนที่มีสิทธิรับมรดกต้องการให้คู่สมรสของบิดา  (มารดา)  เป็นผู้รับมรดกเพียงผู้เดียวเพื่อทำการขายที่ดินพร้อมบ้านต่อไป  ก็ชอบที่มารดาและทายาททุกคนจะไปยื่นคำขอรับโอนมรดกต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  ณ  สำนักงานที่ดินท้องที่ซึ่งที่ดินตั้งอยู่  พร้อมโฉนดที่ดิน  หลักฐานการตายของเจ้ามรดก  หลักฐานการเป็นทายาท  และนำทายาทที่มีสิทธิรับมรดกทุกคนไปให้ถ้อยคำยินยอมไม่รับมรดกหรือนำหลักฐานการไม่รับมรดกของทายาทนั้นไปแสดงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  กรณีทายาทคนใดตายก็ต้องนำหลักฐานการตายไปแสดง  เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่รับคำขอแล้วจะประกาศการรับมรดกมีกำหนด  ๓๐  วัน  หากครบกำหนดประกาศไม่มีทายาทที่มีสิทธิรับมรดกคนใดคัดค้าน  พนักงานเจ้าหน้าที่จะจดทะเบียนโอนมรดกเฉพาะส่วนของบิดาให้แก่มารดา  ตามนัยมาตรา  ๘๑  แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน  เมื่อมารดามีชื่อเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเพียงผู้เดียวแล้วย่อมสามารถขายที่ดินพร้อมบ้านดังกล่าวได้ 

               ๒.  หากเห็นว่าการรับมรดกดังกล่าวข้างต้นยุ่งยาก  มารดาหรือบุตรก็สามารถไปยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอตั้งมารดาหรือบุตรเป็นผู้จัดการมรดกของบิดา  เมื่อศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกของบิดาแล้วจะต้องให้ผู้จัดการมรดกไปจดทะเบียนลงชื่อผู้จัดการมรดกของบิดาในโฉนดที่ดิน  ตามนัยมาตรา  ๘๒  แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน  หากผู้จัดการมรดกของบิดาต้องการขายที่ดินพร้อมบ้านในส่วนของบิดาเพื่อนำเงินไปแบ่งปันให้แก่ทายาทและมารดาต้องการขายเช่นเดียวกันแล้ว  ผู้จัดการมรดกของบิดาและมารดาสามารถร่วมกันยื่นคำขอจดทะเบียนขายที่ดินและบ้านดังกล่าวได้

                   หากท่านต้องการทราบสอบถามเพิ่มเติม  สามารถโทรศัพท์สอบถามได้ที่สำนักมาตรฐาน     การทะเบียนที่ดิน  กรมที่ดิน   โทร. ๐ - ๒๑๔๑ - ๕๗๖๔ - ๔