ผู้ถามเป็นทนายความของชาวต่างชาติผู้เป็นผู้จัดการมรดกของภรรยาผู้ตายชาวไทย
ข้อเท็จจริง นายทอม(นามสมติ) สัญชาติอังกฤษ สมรสกับ นางแก้ว(นามสมมติ) ชาวไทย โดยจดทะเบียนสมรสในประเทศไทยโดยชอบด้วยกฎหมาย ก่อนสมรส นางแก้ว มีบุตรนอกสมรส 3 คน
นางแก้ว ได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินทั้งหมดของตนให้นายทอม แต่กรณีที่นายทอม เสียชีวิตพร้อมกับตน ให้ทรัพย์สินตกแก่ทายาทนอกสมรสของนางแก้ว ในพินัยกรรมแต่งตั้งให้นายทอม เป็นผู้จัดการมรดก ศาลได้มีคำสั่งให้นายทอมเป็นผู้จัดการมรดกของนางแก้ว
นางแก้ว ถือกรรมสิทธ์ที่ดินหลายแปลง นายทอมต้องการโอนที่ดินเหล่านั้นให้แก่ทายาทของนางแก้ว ตามสัดส่วนที่เคยพูดกับนางแก้วมาก่อน ในเบื้องต้นเจ้าพนักงานที่ดินท้องถิ่นได้รับจดทะเบียนให้นายทอมมีชื่อในโฉนดที่ดินในฐานะผู้จัดการมรดกก่อน
ต่อมาเมื่อนายทอม มีความประสงค์ที่จะโอนกรรมสิทธ์ที่ดินบางแปลงให้แก่ทายาทคนใดคนหนึ่ง เจ้าพนักงานที่ดินแจ้งว่า กรณีนี้เป็นการขายที่ดิน และกองมรดกจะต้องเสียภาษีและค่าธรรมเนียมเรื่องการขาย ซึ่งความเป็นจริงนายทอมมีความประสงค์จะให้ที่ดินแก่ทายาทนอกสมรสของนางแก้ว
สำนักงานที่ดินแห่งหนึ่งที่ทรัพย์สินส่วนหนึ่งตั้งอยู่แนะนำว่า นายทอมควรจะไปสละมรดกที่สำนักงานอำเภอ และเมื่อสละมรดกแล้ว ให้โอนที่ดินให้แก่ทายาท ซึ่งจะถือว่าเป็นการรับมรดกของทายาทนอกสมรส (ซึ่งตรงกับความเป็นจริงเนื่องจากไม่มีการซื้อขายใดๆ)
อย่างไรก็ตาม เมื่อไปหารือกับสำนักงานที่ดินที่มีอำนาจเหนือที่ดินอีกแปลงหนึ่ง สำนักงานที่ดินแห่งใหม่แจ้งว่า ยังไม่สามารถระบุได้ว่า จะทำได้โดยวิธีใด และขอเวลาหารือกับจังหวัดก่อน แต่ผลที่เป็นอยู่คือ นายทอมจะอยู่ในประเทศอีกไม่นาน และต้องการดำเนินการให้แล้วเสร็จ ในลักษณะที่เป็นธรรมแก่กองมรดก จึงมีความจำเป็นต้องเรียนหารือกับกรมว่า นายทอมจะดำเนินการอย่างไรได้ เพื่อสำนักงานฯ จะได้ยึดถือคำตอบของท่านนำไปปฏิบัติ ณ สำนักงานที่ดินที่เกี่ยวข้องต่างๆ เพื่อเป็นมาตรฐานการปฏิบัติต่อไป

ขอแสดงความนับถือ
เปรมปรีชา ทิพยวาน