ภ.บ.ท. ๕ คือ แบบแสดงรายการที่ดินเพื่อชำระภาษีบำรุงท้องที่
หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ภาษีดอกหญ้า เป็นเพียงหลักฐานที่ออกตามพระราชบัญญัติภาษีบำรุงท้องที่
พ.ศ. ๒๕๐๘ เพื่อสำรวจที่ดินที่มีผู้ถือครองนำมาเป็นหลักฐานในการจัดเก็บภาษีบำรุงท้องที่เท่านั้น
มิได้เป็นหลักฐานหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน
ที่ดินที่มีเพียง ภ.บ.ท. ๕ ถือเป็นที่ดินมือเปล่า สามารถออกโฉนดที่ดินได้ หากที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว เป็นที่ดินที่สามารถออกโฉนดที่ดินได้ตามกฎหมายและต้องไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น
ที่ดินสงวนหวงห้าม
ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร
ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น และไม่ใช่ที่ดินซึ่งประกาศเป็นเขตปฏิรูปที่ดินตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๘ โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

    ๑. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

  ๑.๑  โดยการเดินสำรวจตามมาตรา ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

 ๑.๒
โดยขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัด สำนักงานที่ดินสาขาท้องที่ที่ดินตั้งอยู่
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ
ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ
หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด<o:p></o:p>

  สำหรับการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
หากท้องที่นี้ได้มีประกาศเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ
ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ตามข้อ ๑.๒ จึงไม่สามารถออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๙ ทวิ ได้<o:p></o:p>

           กรณีตามข้อ
๑.๒ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าของที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ได้
ถ้ามีความจำเป็น ดังนี้<o:p></o:p>

                          (๑)
ที่ดินนั้นถูกเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

           (๒)
เจ้าของที่ดินจะโอนที่ดินนั้นให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
หรือรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ<o:p></o:p>

            (๓) มีความจำเป็นอย่างอื่นโดยได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด<o:p></o:p>

    ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่
๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

     ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑
ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว  คือ โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘
และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือ  โอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

      กรณีตามข้อ ๑ และ ๒
จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่
จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

       กรณีตามคำถาม
ท่านมีที่ดิน ภ.บ.ท. ๕ มีความประสงค์ขอออกโฉนดที่ดิน ขอเรียนดังนี้<o:p></o:p>

                 ๑. การเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่
หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดสุราษฎร์ธานี - นครศรีธรรมราช -
สงขลา (๒) สถานที่ตั้ง เลขที่ ๙/๑๔๕-๑๕๐ ถนนวิภาวดี ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี
จังหวัดสุราษฎร์ธานี โทร. ๐ - ๗๗๒๘ - ๙๘๒๔ เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า
ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ หรือไม่
และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๐ เป็นต้นไป
การพิจารณาสั่งเจ้าหน้าที่ออกไปดำเนินการขึ้นอยู่กับข้อมูลและแผนงานโครงการ
โดยคำนึงถึงงบประมาณ ระยะเวลา และเป้าหมายเป็นหลัก
หากพื้นที่ใดมีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินพนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้กำนัน
ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนในพื้นที่ทราบและเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตามโครงการฯ
หลักเกณฑ์ขั้นตอนการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ผู้ใดมีหน้าที่นำเดินสำรวจฯ
และเอกสารหลักฐานที่ใช้ประกอบการนำเดินสำรวจฯ กรณีไม่มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่
ท่านอาจไปแจ้งความประสงค์จะขอออกโฉนดที่ดิน ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินฯ
เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำแผนงานโครงการในปีต่อไป<o:p></o:p>

                      ๒. กรณีไม่มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่ หากท่านได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินมาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) ท่านสามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะราย ตามมาตรา ๕๙
ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และสอบถามค่าใช้จ่ายได้ ณ สำนักงานที่ดินท้องที่
โดยนำบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี)
ใบรับแจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินตามมาตรา ๒๗ ตรี ไปเป็นหลักฐานประกอบการขอออกโฉนดที่ดิน
พนักงานเจ้าหน้าที่จะรังวัดและสอบสวนสิทธิในที่ดินของท่านว่าสามารถออกโฉนดที่ดินได้หรือไม่
หากที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถออกโฉนดที่ดินได้ก็จะดำเนินการให้แก่ผู้ขอตามกฎหมายและระเบียบต่อไป
แต่หากไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ก็จะมีคำสั่งยกเลิกคำขอออกโฉนดที่ดินซึ่งเป็นคำสั่งทางปกครองและแจ้งสิทธิ์อุทธรณ์คำสั่งให้ท่านทราบ
ทั้งนี้ ท่านสามารถศึกษารายละเอียดการขอออกโฉนดที่ดินได้จากเว็บไซต์กรมที่ดิน
http://www.dol.go.th/Pages/manual.aspx > การออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทําประโยชน์เฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
(ไม่มีหลักฐานสําหรับที่ดิน)   
............................................................<o:p></o:p>