การออกโฉนดที่ดินสามารถดำเนินการได้ทั้งการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายและการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
โดยพิจารณาจากหลักฐานที่ดิน และที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว
และไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ.
๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน
พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม
ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน   ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร ป่าสงวนแห่งชาติ
เป็นต้น ตามหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

                   กรณีไม่มีหลักฐานในที่ดิน<o:p></o:p>

    ๑. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

   ๑.๑ โดยการเดินสำรวจตามมาตรา ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

  ๑.๒
โดยขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัด สำนักงานที่ดินสาขาท้องที่ที่ดินตั้งอยู่
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ
หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด<o:p></o:p>

       สำหรับการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
หากท้องที่นี้ได้มีประกาศเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ
ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ตามข้อ ๑.๒ จึงไม่สามารถออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๙ ทวิ ได้<o:p></o:p>

                กรณีตามข้อ
๑.๒ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าของที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ได้ ถ้ามีความจำเป็น ดังนี้<o:p></o:p>

                  (๑)
ที่ดินนั้นถูกเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์<o:p></o:p>

                (๒)
เจ้าของที่ดินจะโอนที่ดินนั้นให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
หรือรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ<o:p></o:p>

                 (๓)
มีความจำเป็นอย่างอื่นโดยได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด<o:p></o:p>

         ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่
๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

     ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑
ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว  คือ โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘
และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้
โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

      กรณีตามข้อ ๑ และ ๒
จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่
จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

         หากที่ดินของท่านเป็นไปตามเงื่อนไขดังกล่าวข้างต้น
ท่านสามารถขอออกโฉนดที่ดินได้ ดังนี้ <o:p></o:p>

                    -  กรณีเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑
ขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่
หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดลำปาง – แพร่ – น่าน
สถานที่ตั้ง เลขที่ ๒๔๐/๒-๓ ถนนประตูม้า ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองฯ จังหวัดลำปาง ๕๒๐๐๐
โทร ๐ – ๕๔๒๑ – ๙๔๒๖ เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า
ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๑ หรือไม่ และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่
ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๐ เป็นต้นไป
การพิจารณาสั่งเจ้าหน้าที่ออกไปดำเนินการขึ้นอยู่กับข้อมูลและแผนงานโครงการ โดยคำนึงถึงงบประมาณ
ระยะเวลา และเป้าหมายเป็นหลัก หากพื้นที่ใดมีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินพนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน
และประชาชนในพื้นที่ทราบและเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตามโครงการฯ
หลักเกณฑ์ขั้นตอนการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ผู้ใดมีหน้าที่นำเดินสำรวจฯ
และเอกสารหลักฐานที่ใช้ประกอบการนำเดินสำรวจฯ
กรณีไม่มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่
ท่านอาจไปแจ้งความประสงค์จะขอออกโฉนดที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินในพื้นที่หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินฯ
เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำแผนงานโครงการในปีต่อไป<o:p></o:p>

       -  กรณีขอออกโฉนดที่ดินเฉพาะราย สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะราย ตามมาตรา ๕๙
ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และสอบถามค่าใช้จ่ายได้
ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่ โดยนำบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม
ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี) ใบรับแจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินตามมาตรา
๒๗ ตรี ไปเป็นหลักฐานประกอบการขอออกโฉนดที่ดิน ทั้งนี้
ท่านสามารถศึกษารายละเอียดการขอออกโฉนดที่ดินได้จากเว็บไซต์กรมที่ดิน http://www.dol.go.th/Pages/manual.aspx > การออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทําประโยชน์เฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
(ไม่มีหลักฐานสําหรับที่ดิน)   <o:p></o:p>

..................................................<o:p></o:p>