การออกโฉนดที่ดินสามารถดำเนินการได้ทั้งการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายและการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน โดยพิจารณาจากหลักฐานที่ดิน และที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว และไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น ตามหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

                        กรณีไม่มีหลักฐานในที่ดิน<o:p></o:p>

     ๑. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

       ๑.๑ โดยการเดินสำรวจตามมาตรา ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

       ๑.๒ โดยขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ณ สำนักงานที่ดินจังหวัด สำนักงานที่ดินสาขาท้องที่ที่ดินตั้งอยู่ ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่ เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด<o:p></o:p>

  สำหรับการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ หากท้องที่นี้ได้มีประกาศเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ตามข้อ ๑.๒ จึงไม่สามารถออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๙ ทวิ ได้<o:p></o:p>

           กรณีตามข้อ ๑.๒ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าของที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ได้ ถ้ามีความจำเป็น ดังนี้<o:p></o:p>

             (๑) ที่ดินนั้นถูกเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์<o:p></o:p>

            (๒) เจ้าของที่ดินจะโอนที่ดินนั้นให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล หรือรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ<o:p></o:p>

             (๓) มีความจำเป็นอย่างอื่นโดยได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด<o:p></o:p>

     ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

      ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว  คือ โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘ และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้ โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

     กรณีตามข้อ ๑ และ ๒ จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

      หากที่ดินของท่านเป็นไปตามเงื่อนไขดังกล่าวข้างต้น ท่านสามารถขอออกโฉนดที่ดินได้ ดังนี้ <o:p></o:p>

                -  กรณีเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่ หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดกำแพงเพชร – ตาก – พิษณุโลก – อุตรดิตถ์ สถานที่ตั้ง สำนักงานที่ดินจังหวัดกำแพงเพชร (เดิม) ถนนปิ่นดำริห์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองฯ จังหวัดกำแพงเพขร ๖๒๐๐๐ โทร ๐ – ๕๕๗๑ – ๑๗๖๙ เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ หรือไม่ และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๐ เป็นต้นไป การพิจารณาสั่งเจ้าหน้าที่ออกไปดำเนินการขึ้นอยู่กับข้อมูลและแผนงานโครงการ โดยคำนึงถึงงบประมาณ ระยะเวลา และเป้าหมายเป็นหลัก หากพื้นที่ใดมีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินพนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนในพื้นที่ทราบและเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตามโครงการฯ หลักเกณฑ์ขั้นตอนการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ผู้ใดมีหน้าที่นำเดินสำรวจฯ และเอกสารหลักฐานที่ใช้ประกอบการนำเดินสำรวจฯ กรณีไม่มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่ ท่านอาจไปแจ้งความประสงค์จะขอออกโฉนดที่ดิน ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินฯ เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำแผนงานโครงการในปีต่อไป<o:p></o:p>

      -  กรณีขอออกโฉนดที่ดินเฉพาะราย สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะราย ตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และสอบถามค่าใช้จ่ายได้ ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่ โดยนำบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี) ใบรับแจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินตามมาตรา ๒๗ ตรี ไปเป็นหลักฐานประกอบการขอออกโฉนดที่ดิน ทั้งนี้ ท่านสามารถศึกษารายละเอียดการขอออกโฉนดที่ดินได้จากเว็บไซต์กรมที่ดิน http://www.dol.go.th/Pages/manual.aspx > การออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทําประโยชน์เฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน (ไม่มีหลักฐานสําหรับที่ดิน)   <o:p></o:p>

..................................................<o:p></o:p>