พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 45 บัญญัติว่า “การจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร ให้ผู้ซื้อที่ดินจัดสรรจำนวนไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของที่ดินแปลงย่อยตามแผนผังโครงการมีมติให้จัดตั้งและแต่งตั้งตัวแทนยื่นคำขอจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดสาขา พร้อมด้วยข้อบังคับที่มีรายการตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งอย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้ (1)... ฯลฯ ... (7)” ดังนั้น การจดทะเบียนของเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดสาขา ตามนัยมาตราดังกล่าว จึงเป็นการจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรและข้อบังคับเท่านั้น ส่วนการเลือกตั้งคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรร จักต้องพิจารณาคุณสมบัติและจำนวนกรรมการให้เป็นไปตามข้อบังคับซึ่งได้จดทะเบียนรับรองไว้แล้ว จึงเป็นเรื่องที่จะต้องดำเนินการภายหลังจากที่มีการจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรแล้ว และเมื่อได้ดำเนินการเลือกตั้งคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรแล้ว ให้แจ้งรายชื่อคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรเป็นหนังสือพร้อมหลักฐานรายงานการประชุมของที่ประชุมใหญ่ และหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดสาขา แห่งท้องที่ซึ่งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรนั้นตั้งอยู่ เพื่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่จดแจ้งรายชื่อคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรร ในทะเบียนรายชื่อคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรและให้หมายเหตุมติที่ประชุมใหญ่พร้อมรายละเอียด แล้วลงลายมือชื่อพร้อมวัน เดือน ปี กำกับไว้ ตามนัยระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการจดแจ้งรายชื่อคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรร พ.ศ. 2543 ข้อ 4 และ ข้อ 2 ทั้งนี้ ในประเด็นข้อสังเกตและข้อเปรียบเทียบกับนิติบุคคลประเภทอื่น เช่น สมาคม มูลนิธิ หรือสหกรณ์ นั้น เมื่อศึกษาเปรียบเทียบข้อกฎหมายและแนวทางปฏิบัติแล้ว พบว่ามีความแตกต่างกันในเจตนารมณ์และโครงสร้างของกฎหมาย กล่าวคือ ๑. โครงสร้างและการรับรองข้อบังคับ: การจัดตั้งสมาคมหรือสหกรณ์ เกิดจากกลุ่มบุคคลผู้ก่อการยื่นข้อบังคับที่คณะผู้ก่อการจัดทำร่วมกันไว้ล่วงหน้า แต่สำหรับการจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร "ข้อบังคับ" ถือเป็นกฎระเบียบของผู้ซื้อที่ดินจัดสรรที่จะต้องได้รับความเห็นชอบจากมติที่ประชุมใหญ่ของผู้ซื้อที่ดินจัดสรรก่อน ดังนั้น ตราบใดที่ที่ประชุมใหญ่ยังมิได้ให้ความเห็นชอบและเจ้าพนักงานที่ดินยังมิได้จดทะเบียนรับรองข้อบังคับดังกล่าว ย่อมยังไม่มีกติกาหรือคุณสมบัติของคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรที่จะนำมาใช้ในการเลือกตั้งได้ 2. เจตนารมณ์ของมาตรา ๔๕ ที่ให้แต่งตั้ง "ตัวแทนยื่นคำขอจดทะเบียน" นั้น ตัวแทนดังกล่าวคือผู้รับมอบอำนาจจากที่ประชุมใหญ่ในการดำเนินการจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร และเมื่อเจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรและข้อบังคับแล้ว นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรจะมีฐานะเป็นนิติบุคคลตามมาตรา 46 แห่งพระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 โดยขั้นตอนต่อไป ผู้ซื้อที่ดินจัดสรรจะต้องจัดให้มีการเลือกตั้งคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรตามที่ระบุไว้ในข้อบังคับ