คำตอบ   ๑.  กรณีโฉนดที่ดินที่สูญหายมีชื่อแม่ที่เสียชีวิตแล้ว  (ไม่มีพินัยกรรมและไม่มีผู้จัดการมรดก)  ที่ดินมรดกของแม่ย่อมตกทอดแก่ทายาทตามกฎหมายทันทีนับแต่วันที่เจ้ามรดกตาย  ได้แก่  พ่อแม่  ลูก  และคู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมาย  (มาตรา  ๑๖๒๙  แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)  โดยทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของแม่ต้องไปยื่นคำขอรับมรดกและขออกใบแทน  ณ  สำนักงานที่ดินท้องที่ซึ่งที่ดินตั้งอยู่  พร้อมนำสำเนาโฉนดที่ดิน  (ถ้ามี)  หลักฐานการตายของแม่  หลักฐานการเป็นทายาท  และนำทายาททุกคนที่มีสิทธิรับมรดกแต่ไม่ประสงค์จะรับมรดกไปให้ถ้อยคำยินยอมไม่รับมรดกหรือหลักฐานการยินยอมไม่รับมรดกพร้อมสำเนาทะเบียนบ้านและสำเนาบัตรประชาชนที่ทายาทนั้นรับรองสำเนาถูกต้องแล้วไปด้วย  หากทายาทคนใดตายก็ให้นำหลักฐานการตายไปด้วย  เมื่อเจ้าหน้าที่รับคำขอแล้วจะประกาศมีกำหนด  ๓๐  วัน  เมื่อครบกำหนดแล้วไม่มีทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกคนใดคัดค้าน  พนักงานเจ้าหน้าที่จึงจะจดทะเบียนโอนมรดกให้แก่ทายาทที่ขอรับมรดกต่อไป 

           ๒.  การขอออกใบแทน  กรณีโฉนดที่ดินสูญหาย  หากจำเลขที่โฉนดที่ดินไม่ได้  ขอแนะนำให้ทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกตาม  ๑.  คนใดคนหนึ่ง  ยื่นคำขอตรวจสอบกรรมสิทธิ์ที่ดินของแม่เสียก่อน  โดยนำเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง  เช่น  ใบมรณะบัตรของแม่  บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของทายาท  ไปยื่นคำขอตรวจสอบ  ณ  สำนักงานที่ดินท้องที่ที่คาดว่าแม่มีที่ดินอยู่  หากตรวจพบว่าแม่มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินแปลงใดแล้วทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกสามารถยื่นคำขอออกใบแทนโฉนดที่ดินพร้อมกับยื่นคำขอรับโอนมรดกตกทอดตาม  ๑.  โดยต้องนำพยานที่เชื่อถือได้  และ/หรือรู้เห็นการสูญหายของโฉนดที่ดินอย่างน้อย  ๒  ท่าน  ไปให้เจ้าหน้าที่สอบสวน  และพยานต้องนำต้นฉบับบัตรประชาชนไปแสดงด้วย 

           หากท่านต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติม  สามารถติดต่อสอบถามทางโทรศัพท์ได้ที่สำนักมาตรฐานการทะเบียนที่ดิน  กรมที่ดิน  โทร  ๐ – ๒๑๔๑ – ๕๗๖๓ – ๔