คำตอบ  กรณีตามคำถามเข้าใจว่า  หนังสือแสดงสิทธิในที่ดินมีชื่อมารดาเป็นเจ้าของร่วม  เมื่อมารดามีคู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมาย  และบุพการีของมารดาได้ถึงแก่ความตายไปก่อนแล้ว  หากมารดาถึงแก่ความตายโดยมิได้ทำพินัยกรรมและไม่มีการตั้งผู้จัดการมรดก  ทรัพย์สินของเจ้ามรดกจะตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมตามมาตรา  ๑๖๒๙  แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์  ได้แก่  ผู้สืบสันดาน  และคู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมายของเจ้ามรดก  ดังนั้น  ทายาทที่มีสิทธิรับมรดกของมารดาที่ประสงค์จะรับโอนมรดกที่ดินของมารดา  ต้องไปยื่นคำขอรับโอนมรดกเฉพาะส่วนของมารดาต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  ณ  สำนักงานที่ดินท้องที่ซึ่งที่ดินตั้งอยู่  พร้อมหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน  หลักฐานการตายของเจ้ามรดก  หลักฐานการเป็นทายาท  หลักฐานการสมรสระหว่างเจ้ามรดกกับคู่สมรส  และจะต้องนำทายาทที่มีสิทธิรับมรดกทุกคนพร้อมบัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านไปให้คำยินยอม  หรือนำหลักฐานการไม่รับมรดกไปแสดงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่  หากทายาทคนใดถึงแก่ความตายก็จะต้องนำหลักฐานการตายไปแสดงด้วย  หากข้อเท็จจริงปรากฏว่า  น้องชายของท่านซึ่งเป็นทายาทที่มีสิทธิรับมรดกของมารดาได้ถึงแก่ความตายไปก่อนเจ้ามรดก  และน้องชายของท่านมีบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้ว  ผู้สืบสันดานของน้องชายก็ชอบที่จะรับมรดกแทนที่ตามมาตรา  ๑๖๓๙  แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์  เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่รับคำขอแล้วจะประกาศมีกำหนด  ๓๐ วัน เมื่อครบกำหนดไม่มีผู้ใดคัดค้าน  พนักงานเจ้าหน้าที่ก็จะจดทะเบียนโอนมรดกให้แก่ทายาทผู้ขอต่อไป  หากเห็นว่าการรับมรดกดังกล่าวข้างต้น   มีหลายขั้นตอนหรือมีปัญหาในการจัดการมรดก  ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียก็สามารถไปยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอตั้งผู้จัดการมรดกของมารดา  เมื่อศาลตั้งผู้ใดเป็นผู้จัดการมรดกของมารดาแล้วผู้จัดการมรดกสามารถจดทะเบียนลงชื่อผู้จัดการมรดกและโอนมรดกที่ดินของมารดาให้แก่ทายาทที่มีสิทธิรับมรดกคนใดของมารดาก็ได้

                หากท่านมีความประสงค์จะสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม  สามารถโทรศัพท์สอบถามได้ที่สำนักมาตรฐาน      การทะเบียนที่ดิน  กรมที่ดิน โทร ๐ – ๒๑๔๑ – ๕๗๖๓ – ๔