การออกโฉนดที่ดินจาก ส.ค. ๑
ที่ดินนั้นต้องอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ
ตำแหน่งที่ดินตรงตามที่มีการแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค. ๑)
เป็นที่ดินที่ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดิน ไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔๓  (พ.ศ.
๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน
พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม
ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น
ซึ่งการออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เจ้าของที่ดินหรือผู้ครอบครองที่ดินต่อเนื่อง  ต้องไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดิน
ณ สำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่         

                        ส.ค. ๑ ไม่สามารถแบ่งแยกได้
หากประสงค์จะแบ่งแยกที่ดินจะต้องยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินเฉพาะส่วนจากหลักฐาน ส.ค. ๑ เท่านั้น จากข้อเท็จจริงของท่าน
ส.ค. ๑ มีชื่อผู้แจ้งการครอบครองสามคน หากมีการครอบครองที่ดินเป็นสัดส่วนแล้ว
ผู้ครอบครองที่ดินแต่ละคนสามารถนำ ส.ค. ๑ มาขอออกโฉนดที่ดินเฉพาะส่วนของตนได้ ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่
โดยช่างรังวัดจะรังวัดที่ดินรอบแปลง
แต่จะออกโฉนดที่ดินเฉพาะส่วนที่ผู้ขอครอบครองเท่านั้น

                        กรณีการยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินจากหลักฐาน
ส.ค. ๑ ภายหลังวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓
ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน (ฉบับที่ ๑๑) พ.ศ. ๒๕๕๑
มาตรา ๘ กำหนดว่า “ให้ผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
โดยมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดิน
และยังมิได้ยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรอง การทำประโยชน์
นำหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินนั้น มายื่นคำขอเพื่อออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในสองปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
(ภายในวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓) เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าว
พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ให้ได้ต่อเมื่อศาลยุติธรรมได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง   ถึงที่สุดว่า ผู้นั้นเป็นผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมายอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ ดังนั้น
ในทางปฏิบัติเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการในเรื่องการออกโฉนดที่ดินจนครบกระบวนการ
ก่อนลงนามในโฉนดที่ดิน เจ้าพนักงานที่ดินจะแจ้งผู้ขอให้ไปยื่นคำร้องต่อศาลว่าผู้ขอเป็นผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินนั้นโดยชอบด้วยกฎหมายก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ เมื่อศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดแล้ว
ให้นำคำสั่งหรือคำพิพากษาดังกล่าวมามอบให้พนักงานเจ้าหน้าที่
เพื่อดำเนินการออกโฉนดที่ดินให้แก่ท่านต่อไป กรณีการยื่นคำร้องต่อศาลท่านสามารถดำเนินการด้วยตนเองหรือมอบหมายให้ทนายความดำเนินการแทนก็ได้

 

                      ทั้งนี้
ท่านสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้จากเว็บไซต์กรมที่ดิน www.dol.go.th > คู่มือประชาชนตาม พรบ.การอำนวยความสะดวกฯ > การออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์เฉพาะราย
ตามมาตรา ๕๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน (กรณีที่เป็น ส.ค. ๑ ที่มายื่นคำขอภายหลังวันที่
๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓) และการออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์เฉพาะราย
ตามมาตรา ๕๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน (กรณีเป็น ส.ค. ๑ ที่มายื่นคำขอภายหลังวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓ และศาลมีคำพิพากษาว่าครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมายก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับแล้ว)

.................................................