ตอบ

1. การที่เจ้าของที่ดินแปลงหนึ่งได้แสดงเจตนาโอนหรืออุทิศที่ดินของตนเองให้เป็นที่สาธารณประโยชน์ไปแล้ว ไม่ว่าจะทำเป็นหนังสือหรือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือไม่ก็ตามโดยผลของกฎหมายย่อมทำให้ที่ดินแปลงดังกล่าวตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับผลเมืองใช้ร่วมกัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304 (2) เทียบเคียงคำพิพากษาฎีกาที่ 4900/2528 ซึ่งได้วินิจฉัยไว้ว่า "การอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณะ เพียงแต่เจ้าของกรรมสิทธิ์ผู้ยกให้แสดงเจตนาให้ปรากฎ

โดยตรงหรือโดยปริยายว่าได้อุทิศให้เป็นที่สาธารณะ ที่ดินนั้นก็ตกเป็นที่สาธารณะทันที" เมื่อเป็นสาธารรณสมบัติของแผ่นดินแล้ว ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1305 ได้บัญญัติไว้ว่า "ทรัพย์สินซึ่งเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้นจะโอนแก่กันมิได้ เว้นแต่อาศัยอำนาจแห่งบทกฎหมายเฉพาะหรือพระราชกฤษฎีกา" ดังนั้น จึงไม่อาจขอคืนได้ เว้นแต่จะดำเนินการตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1305 ดังกล่าว

2. หากเจ้าของที่ดินมีเจตนาที่จะอุทิศที่ดินให้เป็นที่สาธารณประโยชน์ต้องให้ความยินยอมอาจทำโดยปริยาย ทำเป็นหนังสือหรือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ส่วนกรณีเรื่องการชดเชยค่าเสียหายไม่มีกฎหมายกำหนดไว้แต่อย่างใด

3. หากที่ดินดังกล่าวตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินไปแล้ว ผู้เป็นเจ้าของที่ดินย่อมไม่อาจอ้างกรรมสิทธิ์ในที่สาธารณประโยชน์ได้ จึงไม่สามารถทำสิ่งกีดขวางไม่ให้บุคคลอื่นเข้ามาใช้หรือผ่านทางสาธารณประโยชน์ได้