ภ.บ.ท. ๕ คือ แบบแสดงรายการที่ดินเพื่อชำระภาษีบำรุงท้องที่
หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ภาษีดอกหญ้า เป็นเพียงหลักฐานที่ออกตามพระราชบัญญัติภาษีบำรุงท้องที่
พ.ศ. ๒๕๐๘ เพื่อสำรวจที่ดินที่มีผู้ถือครองนำมาเป็นหลักฐานในการจัดเก็บภาษีบำรุงท้องที่เท่านั้น
มิได้เป็นหลักฐานหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน
ที่ดินที่มีเพียง ภ.บ.ท. ๕ ถือเป็นที่ดินมือเปล่า สามารถออกโฉนดที่ดินได้ หากที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว เป็นที่ดินที่สามารถออกโฉนดที่ดินได้ตามกฎหมายและต้องไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น
ที่ดินสงวนหวงห้าม
ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร
ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น และไม่ใช่ที่ดินซึ่งประกาศเป็นเขตปฏิรูปที่ดินตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๘ โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

    ๑. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

๑.๑ โดยการเดินสำรวจตามมาตรา ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

๑.๒
โดยขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัดสำนักงานที่ดินสาขาท้องที่ที่ดินตั้งอยู่
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ
ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ
หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัด ตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด<o:p></o:p>

  สำหรับการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
หากได้เคยมีการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา ๒๗
ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ตามข้อ ๑.๒ จึงไม่สามารถออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๙ ทวิ
ได้<o:p></o:p>

          กรณีตาม ๑.๒ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าของที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดินได้
ถ้ามีความจำเป็น ดังนี้<o:p></o:p>

          (๑) ที่ดินนั้นถูกเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

        (๒)
เจ้าของที่ดินจะโอนที่ดินนั้นให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
หรือรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ<o:p></o:p>

          (๓) มีความจำเป็นอย่างอื่นโดยได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด<o:p></o:p>

  ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่
๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

 ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑
ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว  คือ โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘
และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้
โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

 กรณีตามข้อ ๑ และ ๒
จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

  หากที่ดินของท่านเป็นไปตามเงื่อนไขดังกล่าวข้างต้น
ท่านสามารถขอออกโฉนดที่ดินได้ ดังนี้ <o:p></o:p>

                                   -  กรณีเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑
ขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่
หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดลำปาง-แพร่-น่าน
สถานที่ตั้ง เลขที่ ๒๔๐/๒-๓ ถนนประตูม้า ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง โทร ๐-๕๔๒๑-๙๔๒๖ เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า
ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๑ หรือไม่ และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่
ตั้งแต่วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๕๖๐ เป็นต้นไป
ทั้งนี้ การพิจารณาสั่งเจ้าหน้าที่ออกไปดำเนินการขึ้นอยู่กับข้อมูลและแผนงานโครงการ
โดยคำนึงถึงงบประมาณ ระยะเวลา และเป้าหมายเป็นหลัก
หากพื้นที่ใดมีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินพนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการประชาสัมพันธ์ให้กำนัน
ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนในพื้นที่ทราบและเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตามโครงการฯ
หลักเกณฑ์ขั้นตอนการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน ผู้ใดมีหน้าที่นำเดินสำรวจฯ และเอกสารหลักฐานที่ใช้ประกอบการนำเดินสำรวจฯ<o:p></o:p>

  -  กรณีขอออกโฉนดที่ดินเฉพาะราย ท่านสามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะราย ตามมาตรา ๕๙
ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และสอบถามค่าใช้จ่ายได้
ณ สำนักงานที่ดินในพื้นที่ โดยนำบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม
ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี) ใบรับแจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินตามมาตรา
๒๗ ตรี พร้อมสำเนาไปเป็นหลักฐานประกอบการขอออกโฉนดที่ดิน<o:p></o:p>

..................................................<o:p></o:p>