ภ.บ.ท. ๕ คือ แบบแสดงรายการที่ดินเพื่อชำระภาษีบำรุงท้องที่
หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ภาษีดอกหญ้า เป็นเอกสารหรือหลักฐานที่ผู้มีหน้าที่เสียภาษีบำรุงท้องที่ทำและยื่นต่อเจ้าพนักงานประเมินว่าตนมีที่ดินซึ่งอยู่ในหลักเกณฑ์เสียภาษีบำรุงท้องที่
เพื่อให้มีการสำรวจและจัดเก็บภาษีบำรุงท้องที่ มิได้เป็นหลักฐานหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน
ที่ดินที่มีเพียง ภ.บ.ท. ๕ หากเป็นที่ดินมือเปล่าจะออกโฉนดที่ดินได้จะต้องเป็นผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครอง         และ ทำประโยชน์แล้ว และเป็นที่ดินที่สามารถออกโฉนดที่ดินได้ตามกฎหมาย กล่าวคือ
ต้องไม่เป็น ที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ.
๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน
พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม
ที่ดินที่ราษฎร ใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร
ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น และไม่ใช่ที่ดินซึ่งประกาศเป็นเขตปฏิรูปที่ดินตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๘ โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

     ๑. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

   ๑.๑ โดยการเดินสำรวจตามมาตรา ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

  ๑.๒
โดยขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัด หรือสำนักงานที่ดินสาขาท้องที่ที่ดินตั้งอยู่
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ
ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ
หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด<o:p></o:p>

  อย่างไรก็ตาม หากท้องที่นี้ได้มีประกาศเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ
ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ตามข้อ ๑.๒ จึงไม่สามารถออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๙ ทวิ ได้<o:p></o:p>

           กรณีตามข้อ
๑.๒ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินให้แก่เจ้าของที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ได้
ถ้ามีความจำเป็น ดังนี้<o:p></o:p>

          (๑)
ที่ดินนั้นถูกเวนคืนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์<o:p></o:p>

          (๒)
เจ้าของที่ดินจะโอนที่ดินนั้นให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาล ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
หรือรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ      

<o:p> </o:p>          (๓)
มีความจำเป็นอย่างอื่นโดยได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด

  ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่
๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒)     ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

     ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่    ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑
ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว  คือ โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘
และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือ  โอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

     กรณีตามข้อ ๑ และ ๒
จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่
จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่
๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

     ตามคำถามท่านมีที่ดิน ภ.บ.ท. ๕
มีความประสงค์ขอออกโฉนดที่ดิน ขอเรียนว่าในปีงบประมาณ ๒๕๖๒ จังหวัดนครราชสีมาเป็นจังหวัดที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวง มหาดไทย ได้ประกาศกำหนดจังหวัดที่จะทำการสำรวจรังวัดทำแผนที่เพื่อออกโฉนดที่ดิน
ขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่
หรือศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดนครราชสีมา หมายเลขโทรศัพท์ 044-958112 เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า
ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๒ หรือไม่
และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่ <o:p></o:p>