เรียน คุณ Sumalee

1. ตามประเด็นปัญหา
คือเมื่อมีการรังวัดสอบเขตหรือแบ่งแยกหรือรวมโฉนดที่ดินแล้วต่อมาระหว่างดำเนินการของเจ้าหน้าที่
เจ้าของที่ดินข้างเคียง
เป็นบุคคลธรรมดาหรือส่วนราชการที่ดูแลรับผิดชอบที่ดินของรัฐได้มาคัดค้านการรังวัด (ค้านแนวเขตที่ดิน)

            กรณีดังกล่าวเป็นการดำเนินการตามมาตร
69 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งสำนักงานที่ดินฯ จะต้องดำเนินการ
แจ้งผู้ขอรังวัดทราบและจะต้องนัดรังวัดออกไปรังวัดใหม่อีกครั้ง
เพื่อให้ได้รูปแผนที่พิพาทและเจ้าพนักงานที่ดินจะได้ดำเนินการเรียกคู่กรณี
มาทำการไกล่เกลี่ยเพื่อให้เรื่องพิพาทยุติลง (แผนที่พิพาทคือแผนที่
ที่ช่างรังวัดจัดทำขึ้น
ตามการนำชี้เขตที่ดินของทั้งสองฝ่ายที่นำรังวัดทับซ้อมกัน)ประเด็นว่าใครจะต้องออกค่าใช้จ่ายในการรังวัดทำแผนที่พิพาท
เพื่อให้กระบวนงานรังวัดแล้วเสร็จ(แบ่งแยกโฉนดที่ดินกันได้)
จึงเป็นหน้าที่ของผู้ขอรังวัดที่จะต้องชำระค่าใช้จ่าย
เพื่อออกไปทำการรังวัดทำแผนที่พิพาทมาดำเนินการต่อไป

2. เมื่อรังวัดและจัดทำแผนที่พิพาทเสร็จแล้ว
เจ้าพนักงานที่ดินจะเรียกคู่กรณีทั้งสองฝ่ายมาทำการไกล่เกลี่ย  ว่าตามข้อแผนที่พิพาทนั้นคู่กรณีสามารถที่จะปรับแก้ไขแนวเขตที่ดินให้ทั้งสองฝ่ายพอใจซึ่งกันและกันหรือไม่
โดยเจ้าพนักงานที่ดินจะยึดรูปแผนที่เป็นหลักในการพิจารณาไกล่เกลี่ย (มิใช่ไกลเกลี่ยตามความพอใจ)
ผลการไกล่เกลี่ยจะมี 2 รูปแบบ

        (1) คู่กรณีทั้งสองฝ่ายตกลงกันได้
ก็แจ้งให้ไปดำเนินการตามข้อตกลงนั้น
(อาจจะต้องออกไปทำการรังวัดเพื่อปักหลักเขตใหม่ตามที่ตกลงกัน)

        (2) คู่กรณีทั้งสองฝ่ายตกลงกันไม่ได้ กรณี
เจ้าพนักงานที่ดินจำทำหนังสือแจ้งให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายไปฟ้องศาลภายใน 90 วัน
และนำเอกสารคำฟ้องมาแจ้งต่อเจ้าพนักงานที่ดิน
สำนักงานที่ดินฯจะหยุดดำเนินการเรื่องรังวัด เพื่อรอคำพิพากษา ที่เป็นที่ยุติ
ศาลได้พิพากษาอย่างใดก็จะดำเนินการต่อไปตามคำพิพากษาของศาล

       เมื่อเข้าใจการรังวัดและมีผู้คัดค้านการรังวัด
จะต้องมีกระบวนการดำเนินการอย่างไรแล้ว จึงขอตอบปัญหาเป็นข้อ ดังนี้<o:p></o:p>

ข้อ 1. คำถาม : การรังวัดครั้งที่ 2 เพื่ออะไร
และใครต้องเป็นผู้ชำระเงิน

ตอบ 
เป็นการรังวัดทำแผนที่คัดค้าน(แผนที่พิพาท) ค่าใช้จ่ายในการรังวัดใหม่จึงเป็นหน้าที่ของผู้ขอรังวัด
ตามระเบียบกรมที่ดินว่าด้วยการรับคำขอรังวัด การนัดรังวัด และการเรียกค่าใช้จ่ายในการรังวัดเฉพาะราย
พ.ศ.2547

ข้อ
2. คำถาม : ทางสาธารณประโยชน์คืออะไร
และจะทราบได้อย่างไรว่าทางนี้มีเนื้อที่เท่าไร

ตอบ 
ทางสาธารณประโยชน์ คือสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทหนึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 1304 (2) หมายถึงทรัพย์สินของแผ่นดิน
ซึ่งโดยสภาพประชาชนทั่วไปมีสิทธิ์ใช้สอยร่วมกันได้ เช่นถนน แม่น้ำ ลำคลอง
ซึ่งประชาชนใช้สัญจรร่วมกัน หากต้องการทราบอาณาเขตทางสาธารณประโยชน์จะต้องแจ้งนายอำเภอหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นๆ
  ขอรังวัดตรวจสอบเขตทางสาธารณประโยชน์ต่อเจ้าพนักงานที่ดินท้องที่

ข้อ
3. คำถาม : หากการรังวัดครั้งที่ 2
ทราบผลว่าได้พื้นที่เท่าเดิม
ตามหลักเขตเดิมจะสามารถขอคืนเงินค่ารังวัดนี้ได้หรือไม่ ต้องทำอย่างไร

ตอบ 
เมื่อออกไปทำการรังวัดเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงในการพิจารณา จึงเป็นค่าใช้จ่ายของช่างรังวัดไม่สามารถเรียกคืนได้
<o:p></o:p>

ข้อ
4. คำถาม :
เราจะเชื่อมั่นได้อย่างไรว่าการรังวัดนี้ถูกต้องและยุติธรรม

ตอบ 
การปฏิบัติงานของช่างรังวัดต้องดำเนินการตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 69 ทวิ
และระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการรังวัดสอบเขตแบ่งแยก และรวมโฉนดที่ดิน พ.ศ.2527 และระเบียบอื่นๆ
ดังนั้น               จึงเชื่อมั่นได้ว่าช่างรังวัดปฏิบัติงานโดยความถูกต้องและยุติธรรม

ข้อ
5. คำถาม : ใครต้องเป็นผู้ไกล่เกลี่ยในกรณีนี้
ผู้ใหญ่/อำเภอ/ที่ดิน เนื่องจากการเจรจาในแต่ละครั้ง  ทำกันเองและสร้างความขัดแย้งมากขึ้น

ตอบ 
เจ้าพนักงานที่ดินเป็นผู้ดำเนินการสอบสวนไกล่เกลี่ยเมื่อมีการรังวัดทำแผนที่คัดค้านเสร็จเรียบร้อยแล้วโดยถือหลักฐานแผนที่เป็นหลักในการพิจารณา