การออกโฉนดที่ดินสามารถดำเนินการได้ทั้งการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายและการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน โดยพิจารณาจากหลักฐานที่ดิน และที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน
คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว และไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.
๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา
ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น ตามหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

                กรณีไม่มีหลักฐานในที่ดิน
สามารถดำเนินการได้ ดังนี้<o:p></o:p>

              ๑. กรณีมีการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องกันมาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี คือ <o:p></o:p>

                       ๑.๑  การเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘ และ ๕๘
ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
ซึ่งในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ มิได้มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินและสอบเขตที่ดินในพื้นที่จังหวัดชัยนาทแต่อย่างใด
เนื่องจากการจัดทำโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินและสอบเขตที่ดินในแต่ละปีงบประมาณ จะประกาศกำหนดพื้นที่จังหวัดที่ทำการเดินสำรวจฯ
จากข้อมูลปริมาณงานที่คาดว่าจะสามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมายและแผนงานโครงการ
ทั้งนี้
ขึ้นอยู่กับปัจจัยเรื่องงบประมาณและอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ โดยหากประสงค์จะให้ทางราชการจัดทำโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
สามารถแจ้งข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่งที่ดินได้
๒ วิธี ดังนี้<o:p></o:p>

                    วิธีที่ ๑ ผู้ปกครองท้องที่ (กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน)
สามารถกำหนดตำแหน่งที่ดินจาก Application
ใน smartphone ได้ ให้ราษฎรไปแจ้งข้อมูลและตำแหน่งที่ดินต่อผู้ปกครองท้องที่
และผู้ปกครองท้องที่ออกสำรวจแปลงที่ดินของราษฎรพร้อมทั้งใช้
Application ใน smartphone จับค่าพิกัดแปลงที่ดินบริเวณใดก็ได้ จำนวน ๑ จุด
พร้อมทั้งจดค่าพิกัด N
หรือ X, E หรือ Y ลงในแบบสำรวจข้อมูลและตำแหน่งที่ดินโดยการจับค่าพิกัดด้วยโทรศัพท์มือถือ<o:p></o:p>

                       วิธีที่ ๒ ผู้ปกครองท้องที่ (กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน)
ไม่สามารถใช้ Application ใน
smartphone กำหนดตำแหน่งที่ดินได้
ให้ผู้ปกครองท้องที่แจ้งราษฎรไปแจ้งข้อมูลและรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่งที่ดิน ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก เพื่อให้เจ้าหน้าที่ชี้ตำแหน่งในที่ดินในระวางแผนที่ที่มีใช้ในราชการและอ่านค่าพิกัดตำแหน่งที่ดิน N หรือ X, E หรือ
Y จากระวาง พร้อมทั้งระบุตำแหน่งที่ดินจากหลักฐานโฉนดที่ดินแปลงข้างเคียง
(ถ้ามี) ลงในแบบสำรวจข้อมูลและตำแหน่งที่ดินโดยการชี้ตำแหน่งที่ดินในระวาง<o:p></o:p>

                               ทั้งนี้ การแจ้งข้อมูลดังกล่าวไม่ได้เป็นคำขอออกโฉนดที่ดิน
แต่เป็นการรวบรวมความต้องการของราษฎรที่ร้องขอให้เดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามรายละเอียดพื้นที่เพื่อนำมาตรวจสอบเบื้องต้นก่อนว่าอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดินให้ได้หรือไม่
และการกำหนดพื้นที่ที่จะเดินสำรวจฯ จะต้องผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการกำหนดพื้นที่ที่จะเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินก่อน

                       ๑.๒
ขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา ๕๙ ทวิ
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก
ท้องที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ (สำนักงานที่ดินอำเภอไม่สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินได้)
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กล่าวคือ
เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศหรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด
และในการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายตาม มาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดินนี้
ก่อนที่จะมีการออกโฉนดที่ดินจะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีมีเหตุผลความจำเป็นก่อน
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒)
ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว
พนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการออกโฉนดที่ดินให้กับผู้ขอต่อไป อย่างไรก็ตาม หากได้เคยมีโครงการเดินสำรวจออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน
แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา
๒๗ ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน จะไม่สามารถออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ ทวิ ได้
              ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว คือ
โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา
๕๘ และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี
เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้
โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์<o:p></o:p>

                   กรณีตามข้อ ๑. และ ๒.
จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน ๕๐ ไร่
จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

                   จากข้อเท็จจริงของท่าน ท่านครอบครองที่ดินภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) โดยไม่มีหลักฐานในที่ดิน
สามารถออกโฉนดที่ดินโดยวิธีการเดินสำรวจฯ
ตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้น<o:p></o:p>

……………………………………………..<o:p></o:p>