การออกโฉนดที่ดินสามารถดำเนินการได้ทั้งการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายและการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน โดยพิจารณาจากหลักฐานที่ดิน และที่ดินอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน
คือ ผู้มีสิทธิในที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์แล้ว
และไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ.
๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ ข้อ ๑๔ เช่น
ที่ดินสงวนหวงห้าม ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ
ป่าไม้ถาวร ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นต้น ตามหลักเกณฑ์ดังนี้<o:p></o:p>

                  กรณีมีหลักฐานในที่ดิน เช่น ส.ค. ๑, น.ส. ๓, น.ส. ๓ ข., น.ส. ๓ ก., น.ค.
๓, กสน. ๕, ใบจอง, ใบเหยียบย่ำ
สามารถขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายได้ตามมาตรา ๕๙ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก
ท้องที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ (สำนักงานที่ดินอำเภอไม่สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินได้) และนำหลักฐาน บัตรประชาชน
ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี)
ไปเป็นหลักฐานประกอบคำขอ หรือนำทำการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา ๕๘ และ ๕๘ ทวิ
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน<o:p></o:p>

                  กรณีไม่มีหลักฐานในที่ดิน<o:p></o:p>

                 ๑. กรณีมีการครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องกันมาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ ๒ วิธี
คือ <o:p></o:p>

                         ๑.๑  การเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา
๕๘ และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
ในปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๓ ได้มีการกำหนดให้ท้องที่ตำบลบัลลังก์ ตำบลบ้านวัง ตำบลค้างพลู
ตำบลด่านจาก อำเภอโนนไทย และตำบลเมืองปราสาท ตำบลลำคอหงส์ ตำบลด่านคล้า
ตำบลขามเฒ่า ตำบลหลุมข้าว ตำบลธารปราสาท
อำเภอโนนสูง เป็นพื้นที่ปฏิบัติงานโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน จึงขอให้ท่านสอบถามเรื่องโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจากศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดนครราชสีมา
สถานที่ตั้ง เลขที่ ๒๑๑/๗ ซอยเดชอุดม ๖ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา ๓๐๐๐๐ โทร ๐ ๔๔๙๕ ๘๑๑๒
เพื่อติดต่อขอทราบข้อมูลว่า ที่ดินของท่านอยู่ในแผนงานเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๓ หรือไม่ และอยู่ในหลักเกณฑ์ที่สามารถเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินหรือไม่
กรณีมีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่จะมีการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบล่วงหน้า กรณีไม่มีโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในพื้นที่
ท่านสามารถแจ้งข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่งที่ดินเพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำแผนงานโครงการได้
๒ วิธี ดังนี้<o:p></o:p>

                            วิธีที่ ๑ ผู้ปกครองท้องที่ (กำนัน
ผู้ใหญ่บ้าน) สามารถกำหนดตำแหน่งที่ดินจาก Application ใน smartphone ได้ ให้ราษฎรไปแจ้งข้อมูลและตำแหน่งที่ดินต่อผู้ปกครองท้องที่
และผู้ปกครองท้องที่ออกสำรวจแปลงที่ดินของราษฎรพร้อมทั้งใช้ Application ใน smartphone จับค่าพิกัดแปลงที่ดินบริเวณใดก็ได้ จำนวน ๑ จุด พร้อมทั้งจดค่าพิกัด N หรือ X, E หรือ
Y ลงในแบบสำรวจข้อมูลและตำแหน่งที่ดินโดยการจับค่าพิกัดด้วยโทรศัพท์มือถือ

                            วิธีที่ ๒ ผู้ปกครองท้องที่ (กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน)
ไม่สามารถใช้ Application ใน
smartphone กำหนดตำแหน่งที่ดินได้
ให้ผู้ปกครองท้องที่แจ้งราษฎรไปแจ้งข้อมูลและรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่งที่ดิน

ณ
สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก เพื่อให้เจ้าหน้าที่ชี้ตำแหน่งในที่ดินในระวางแผนที่ที่มีใช้ในราชการและอ่านค่าพิกัดตำแหน่งที่ดิน N หรือ X, E หรือ
Y จากระวาง พร้อมทั้งระบุตำแหน่งที่ดินจากหลักฐานโฉนดที่ดินแปลงข้างเคียง (ถ้ามี)
ลงในแบบสำรวจข้อมูลและตำแหน่งที่ดินโดยการชี้ตำแหน่งที่ดินในระวาง<o:p></o:p>

                            ทั้งนี้
การแจ้งข้อมูลดังกล่าวไม่ได้เป็นคำขอออกโฉนดที่ดิน
แต่เป็นการรวบรวมความต้องการของราษฎรที่ร้องขอให้เดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามรายละเอียดพื้นที่เพื่อนำมาตรวจสอบเบื้องต้นก่อนว่าอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดินให้ได้หรือไม่
และการกำหนดพื้นที่ที่จะเดินสำรวจฯ
จะต้องผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการกำหนดพื้นที่ที่จะเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินก่อน<o:p></o:p>

                            ในการจัดทำแผนงานโครงการเดินสำรวจจะต้องพิจารณาถึงงบประมาณ
อัตรากำลังเจ้าหน้าที่ เป้าหมาย และพื้นที่ดำเนินการตามความเหมาะสม
และหากมีการเดินสำรวจในพื้นที่ เจ้าหน้าที่จะประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนในพื้นที่ทราบล่วงหน้า
และท่านสามารถติดตามข่าวโครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินได้จากเว็บไซต์กรมที่ดิน https://www.dol.go.th/landdoc/Pages/โครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินทั่วประเทศ.aspx<o:p></o:p>

                       ๑.๒ ขอออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก
ท้องที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ (สำนักงานที่ดินอำเภอไม่สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินได้)
ซึ่งกรณีนี้เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นผู้ที่ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน กล่าวคือ
เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจรังวัดทำแผนที่
เจ้าของที่ดินซึ่งครอบครองที่ดินโดยไม่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินและไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน
ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้นให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ
ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ หรือได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด
และในการออกโฉนดที่ดินเฉพาะรายตาม มาตรา ๕๙ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดินนี้
ก่อนที่จะมีการออกโฉนดที่ดินจะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีมีเหตุผลความจำเป็นก่อน
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒)
ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว พนักงานเจ้าหน้าที่จะดำเนินการออกโฉนดที่ดินให้กับผู้ขอต่อไป
อย่างไรก็ตาม หากได้เคยมีโครงการเดินสำรวจออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน
แต่เจ้าของที่ดินไม่ไปนำเดินสำรวจ ถือว่าเจ้าของที่ดินสละสิทธิในที่ดินและไม่ใช่ผู้ซึ่งปฏิบัติตามมาตรา
๒๗ ตรี แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน จะไม่สามารถออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา
๕๙ ทวิ ได้<o:p></o:p>

                  ๒. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ ๑ ธันวาคม ๒๔๙๗) สามารถออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว คือ
โดยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินตามมาตรา
๕๘ และ ๕๘ ทวิ วรรคสอง (๓) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
กรณีนี้โฉนดที่ดินจะถูกกำหนดห้ามโอนสิบปี
เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง
องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้
โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์

                 กรณีตามข้อ ๑. และ ๒. จะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกิน ๕๐ ไร่ ถ้าขอออกเกิน
๕๐ ไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์<o:p></o:p>

                                                     ……………………………………………..