การออกโฉนดที่ดินโดยอาศัยหลักฐานแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค. 1) สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินแบบเฉพาะรายตามมาตรา
59 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยหากเป็นการยื่นคำขอก่อนวันที่ 8
กุมภาพันธ์ 2553 ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการตรวจสอบที่ดินที่ขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน
(ส.ค. ๑) พ.ศ. ๒๕๖๖ แต่หากเป็นการยื่นคำขอภายหลังวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2553
จะต้องมีคำพิพากษาว่าผู้ขอเป็นผู้ครอบครองและทำประโยชน์มาก่อนประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
ตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551
และหนังสือกรมที่ดิน ที่ มท 0516.2 (2)/ว 14789 ลงวันที่ 10
พฤษภาคม 2553 ทั้งนี้ กรณีขอออกโฉนดที่ดินโดยอาศัยหลักฐาน ส.ค.
1 มิอาจทำการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินได้ เนื่องจาก
โครงการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินเป็นการดำเนินการภายในปีงบประมาณนั้น ๆ
กรณีมีหลักฐาน ส.ค. 1 จะต้องทำความเห็นต่อศาล และรอผลการอ่าน แปล
ตีความภาพถ่ายทางอากาศ จึงมิอาจดำเนินการให้แล้วเสร็จตามกำหนดระยะเวลา
ตามหนังสือกรมที่ดิน ด่วนที่สุด ที่ มท 0516.34/ว 9013 ลงวันที่ 9 พฤษภาคม 2566

                 กรณีที่ท่านสอบถามเข้าใจว่าแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค. 1) อาจไม่ตรงการครอบครองและทำประโยชน์ ซึ่งหมายความว่า
ที่ดินแปลงดังกล่าวไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน และต้องดำเนินการออกโฉนดที่ดินโดยวิธีการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
ทั้งนี้
ขอให้ท่านสอบถามสำนักงานที่ดินเกี่ยวกับข้อขัดข้องที่ไม่สามารถออกโฉนดที่ดิน
โดยอาศัยหลักฐานแบบแจ้งการครอบครองที่ดิน (ส.ค. 1) โดยวิธีเฉพาะรายได้
เพื่อให้ทราบความถูกต้องชัดเจนว่าเป็นเพราะเหตุใด

                   กรณีไม่มีหลักฐานในที่ดินสามารถขอออกโฉนดที่ดินได้
ดังนี้

                   1. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินเดิมได้ครอบครองทำประโยชน์มาก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ
(วันที่ 1 ธันวาคม 2497) สามารถออกโฉนดที่ดินได้ 2 วิธี คือ

                       (๑) โดยการเดินสำรวจตามมาตรา 58 ทวิ วรรคสอง (2) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

                       (๒) ขอออกเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา 59 ทวิ
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา/ส่วนแยก
(สำนักงานที่ดินอำเภอไม่สามารถยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินได้) และนำหลักฐาน
บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานการเปลี่ยนคำนำหน้านาม ชื่อตัว ชื่อสกุล (ถ้ามี)
ไปเป็นหลักฐานประกอบคำขอ ส่วนหลักเกณฑ์
วิธีการ เงื่อนไข ระยะเวลา และค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ท่านสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากคู่มือประชาชนในเว็บไซด์กรมที่ดิน www.dol.go.th/Pages/manual.aspx หัวข้อ
การออกโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์เฉพาะราย ตามมาตรา 59 ทวิ
แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน (ไม่มีหลักฐานสำหรับที่ดิน)

                   2. กรณีเป็นที่ดินที่เจ้าของที่ดินได้ครอบครองและทำประโยชน์ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ (วันที่ 1 ธันวาคม
2497) สามารถขอออกโฉนดที่ดินได้เพียงวิธีเดียว คือ โดยการเดินสำรวจตามมาตรา
58 ทวิ วรรคสอง (3) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และจะออกโฉนดที่ดินได้ไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นการเฉพาะราย
ตามระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2532)
ว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

                   ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกำหนดพื้นที่จังหวัดนครพนมและจังหวัดอื่น ๆ รวม 69 จังหวัด
เป็นจังหวัดที่จะทำการสำรวจรังวัดทำแผนที่เพื่อออกโฉนดที่ดินโดยกรมที่ดินได้กำหนดให้จังหวัดนครพนมดำเนินการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินโดยศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน
ซึ่งได้กำหนดวันเริ่มต้นทำการเดินสำรวจรังวัดฯ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2567
เป็นต้นไป ดังนั้น จึงขอให้ท่านติดต่อศูนย์อำนวยการเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินจังหวัดนครพนม-สกลนคร-บึงกาฬ-มุกดาหาร
เบอร์โทรศัพท์ 042-190-114 เพื่อขอทราบรายละเอียดในกรณีดังกล่าวต่อไป

ทั้งนี้
การพิจารณาออกโฉนดที่ดินจะต้องอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดิน คือ
ผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินได้ครอบครอง และทำประโยชน์แล้ว
และไม่เป็นที่ดินที่ต้องห้ามมิให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 43 (พ.ศ. 2537) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน
พ.ศ. 2497 ข้อ 14 เช่น ที่ดินสงวนหวงห้าม ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน
ที่เขา ที่ภูเขา ที่เกาะ ป่าไม้ถาวร ป่าสงวนแห่งชาติ
หรือเขตที่มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน เป็นต้น