Array
(
[id] => 917577501197340672
[website_id] => 813280673916915712
[slug] => news-1783993877
[shorten_slug] => m9QfeM
[post_type_id] => 813280673916915718
[post_type_category_id] => 890864068519399424
[media_id_image_lang] => {"th":{"id":"917254153221312512","type":"jpeg","folder":"Documents","name":"7933111477_n.jpg","thumb":"https://bo.dol.go.th/uploads/813280673916915712/2026/07/CiU8X2yrR7wBm4J0bhQFsdkW_thumb.jpg","url":"https://bo.dol.go.th/uploads/813280673916915712/2026/07/CiU8X2yrR7wBm4J0bhQFsdkW.jpg","filesize":511812}}
[title] => ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
[short_description] =>
[detail] => 
ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
“ภาระจำยอม” เป็นสิทธิทางกฎหมายเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในกรณีที่ดินที่ต้องใช้ทางผ่านร่วมกัน หรือมีการใช้ประโยชน์บางอย่างในที่ดินของผู้อื่น แม้จะเป็นเรื่องที่มีความสำคัญต่อเจ้าของที่ดินและผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์ แต่หลายคนยังไม่เข้าใจความหมายและผลทางกฎหมายของภาระจำยอมอย่างถูกต้อง
ภาระจำยอม หมายถึง สิทธิที่กำหนดให้ที่ดินแปลงหนึ่งต้องรับภาระเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินอีกแปลงหนึ่ง โดยเจ้าของที่ดินที่ได้รับประโยชน์สามารถใช้สิทธิบางประการเหนือที่ดินที่ต้องรับภาระได้ เช่น สิทธิในการเดินผ่าน ขับรถผ่าน ทั้งนี้ ภาระจำยอมไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ของตัวบุคคล แต่เป็นสิทธิที่ผูกพันอยู่กับที่ดิน
ในทางกฎหมาย ที่ดินที่ได้รับประโยชน์เรียกว่า “สามยทรัพย์” ส่วนที่ดินที่ต้องรับภาระเรียกว่า “ภารยทรัพย์” ตัวอย่างเช่น ที่ดินแปลงหนึ่งไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณปรโยชน์ จึงได้รับสิทธิผ่านที่ดินแปลอื่นเป็นภาระจำยอม
การเกิดภาระจำยอมสามารถเกิดขึ้นได้หลายวิธี ได้แก่ การทำนิติกรรมเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดิน การได้มาโดยอายุความจากการใช้สิทธิอย่างเปิดเผย สงบ และต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด หรือเกิดขึ้นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายในบางกรณี เมื่อมีการจดทะเบียนภาระจำยอมแล้ว สิทธิดังกล่าวจะผูกพันไปยังเจ้าของที่ดินรายใหม่ แม้จะมีการซื้อขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ในภายหลังก็ตาม
ข้อดีของภาระจำยอมคือช่วยให้เกิดการใช้ประโยชน์ในที่ดินได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยเฉพาะที่ดินที่มีข้อจำกัดในการเข้าถึง อย่างไรก็ตาม ภาระจำยอมอาจส่งผลต่อมูลค่าของที่ดินที่ต้องรับภาระ เนื่องจากเจ้าของไม่สามารถใช้ประโยชน์ในพื้นที่ดังกล่าวได้อย่างอิสระเต็มที่ ดังนั้น ผู้ที่กำลังจะซื้อที่ดินควรตรวจสอบเอกสารสิทธิและสารบัญจดทะเบียนอย่างละเอียด เพื่อดูว่ามีภาระจำยอมจดทะเบียนอยู่หรือไม่
ภาระจำยอมสามารถระงับลงได้ในหลายกรณี เช่น เมื่อเจ้าของที่ดินทั้งสองแปลงกลายเป็นบุคคลเดียวกัน เมื่อมีการสละสิทธิ หรือเมื่อไม่มีการใช้สิทธิติดต่อกันเป็นระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด ทั้งนี้ การระงับภาระจำยอมบางกรณีอาจต้องดำเนินการจดทะเบียนต่อสำนักงานที่ดินเพื่อให้มีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย
กล่าวโดยสรุป ภาระจำยอมเป็นกลไกทางกฎหมายที่ช่วยให้เจ้าของที่ดินสามารถใช้ประโยชน์ในอสังหาริมทรัพย์ได้อย่างเหมาะสมและเป็นธรรม แม้จะต้องเกี่ยวข้องกับที่ดินของผู้อื่นก็ตาม การทำความเข้าใจสิทธิและหน้าที่ที่เกิดจากภาระจำยอมจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับเจ้าของที่ดิน นักลงทุน และผู้ที่กำลังตัดสินใจซื้ออสังหาริมทรัพย์ เพื่อป้องกันปัญหาข้อพิพาทและรักษาสิทธิของตนให้เป็นไปตามกฎหมาย
[widget] =>
[detail_preview] =>
[seo_description] => {"th":""}
[seo_keyword] => {"th":""}
[widget_preview] =>
[detail_render_type] => tinymce
[ord] => 151
[view_amt] => 15
[click_amt] => 0
[like_amt] => 0
[download_amt] => 0
[tags] =>
[is_suggest] => 0
[is_sticky] => 0
[is_publish] => 1
[is_approve] => 1
[date_publish] => 2026-07-13 13:53:00
[date_publish_end] =>
[allow_group] => all
[allow_comment] => 0
[is_delete] => 0
[date_create] => 2026-07-14 08:53:32
[date_update] =>
[staff_id_create] => 838688856223125504
[staff_id_update] =>
[users_id_create] =>
[users_id_update] =>
[is_index] => 0
[is_share] => 0
[share_website_id] =>
[share_content_id] =>
[share_staff_name] =>
[share_category_name] =>
[date_approve] =>
[is_show] => 1
[disapprove_reason] =>
[meta] => [{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"checkbox","code":"is_show_image_cover","code_use":"is_show_image_cover","repeater_idx":"","val":1,"val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"media_lang","code":"image_cover","code_use":"image_cover","repeater_idx":"","val":{"th":{"id":"917254153221312512","type":"jpeg","folder":"Documents","name":"7933111477_n.jpg","thumb":"https:\/\/bo.dol.go.th\/uploads\/813280673916915712\/2026\/07\/CiU8X2yrR7wBm4J0bhQFsdkW_thumb.jpg","url":"https:\/\/bo.dol.go.th\/uploads\/813280673916915712\/2026\/07\/CiU8X2yrR7wBm4J0bhQFsdkW.jpg","filesize":511812}},"val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"text","code":"text_image_cover","code_use":"text_image_cover","repeater_idx":"","val":{"th":""},"val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"menu","code":"sel_menu","code_use":"sel_menu","repeater_idx":"","val":"","val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"checkbox","code":"is_show_date_all_view","code_use":"is_show_date_all_view","repeater_idx":"","val":"","val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"checkbox","code":"is_show_share_social","code_use":"is_show_share_social","repeater_idx":"","val":"","val_join":"","val2":""},{"field_group_id":"813280674021773312","data_type":"checkbox","code":"is_show_like","code_use":"is_show_like","repeater_idx":"","val":"","val_join":"","val2":""}]
[roles_id] => 827186759631806464
[link] => https://www.dol.go.th/ratchaburi/cate-1777624872/news-1783993877/
[post_type_slug] => news
[post_type_name] => ข่าวสาร
[data_group] => news
[family_tree] => |cate-1777624872|
[content_slug] => |cate-1777624872|
[content_slug_post] => |cate-1777624872|news-1783993877|
[title0] => Array
(
[th] => ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
)
[post_type_category] => Array
(
[0] => Array
(
[my] => 890864068519399424
[father] =>
[grandfather] =>
[greatgrandfather] =>
[my_slug] => cate-1777624872
[father_slug] =>
[grandfather_slug] =>
[greatgrandfather_slug] =>
[my_name] => สาระน่ารู้
[father_name] =>
[grandfather_name] =>
[greatgrandfather_name] =>
[readmore_link] => https://www.dol.go.th/ratchaburi/news/category/cate-1777624872/
[father_readmore_link] => https://www.dol.go.th/ratchaburi//category//
[grandfather_readmore_link] => https://www.dol.go.th/ratchaburi//category//
[greatgrandfather_readmore_link] => https://www.dol.go.th/ratchaburi//category//
[my_show_cover] => 1
[father_show_cover] => 0
[grandfather_show_cover] => 0
[greatgrandfather_show_cover] => 0
[my_image_cover] => Array
(
[th] =>
)
[father_image_cover] =>
[grandfather_image_cover] =>
[greatgrandfather_image_cover] =>
[same_type] => 1
)
)
[family_name] => Array
(
[0] => Array
(
[link] => /cate-1777624872/
[name] => สาระน่ารู้
)
)
)
ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
ภาระจำยอม คืออะไร? สิทธิทางกฎหมายที่เจ้าของที่ดินควรรู้
“ภาระจำยอม” เป็นสิทธิทางกฎหมายเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในกรณีที่ดินที่ต้องใช้ทางผ่านร่วมกัน หรือมีการใช้ประโยชน์บางอย่างในที่ดินของผู้อื่น แม้จะเป็นเรื่องที่มีความสำคัญต่อเจ้าของที่ดินและผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์ แต่หลายคนยังไม่เข้าใจความหมายและผลทางกฎหมายของภาระจำยอมอย่างถูกต้อง
ภาระจำยอม หมายถึง สิทธิที่กำหนดให้ที่ดินแปลงหนึ่งต้องรับภาระเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินอีกแปลงหนึ่ง โดยเจ้าของที่ดินที่ได้รับประโยชน์สามารถใช้สิทธิบางประการเหนือที่ดินที่ต้องรับภาระได้ เช่น สิทธิในการเดินผ่าน ขับรถผ่าน ทั้งนี้ ภาระจำยอมไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ของตัวบุคคล แต่เป็นสิทธิที่ผูกพันอยู่กับที่ดิน
ในทางกฎหมาย ที่ดินที่ได้รับประโยชน์เรียกว่า “สามยทรัพย์” ส่วนที่ดินที่ต้องรับภาระเรียกว่า “ภารยทรัพย์” ตัวอย่างเช่น ที่ดินแปลงหนึ่งไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณปรโยชน์ จึงได้รับสิทธิผ่านที่ดินแปลอื่นเป็นภาระจำยอม
การเกิดภาระจำยอมสามารถเกิดขึ้นได้หลายวิธี ได้แก่ การทำนิติกรรมเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดิน การได้มาโดยอายุความจากการใช้สิทธิอย่างเปิดเผย สงบ และต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด หรือเกิดขึ้นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายในบางกรณี เมื่อมีการจดทะเบียนภาระจำยอมแล้ว สิทธิดังกล่าวจะผูกพันไปยังเจ้าของที่ดินรายใหม่ แม้จะมีการซื้อขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ในภายหลังก็ตาม
ข้อดีของภาระจำยอมคือช่วยให้เกิดการใช้ประโยชน์ในที่ดินได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยเฉพาะที่ดินที่มีข้อจำกัดในการเข้าถึง อย่างไรก็ตาม ภาระจำยอมอาจส่งผลต่อมูลค่าของที่ดินที่ต้องรับภาระ เนื่องจากเจ้าของไม่สามารถใช้ประโยชน์ในพื้นที่ดังกล่าวได้อย่างอิสระเต็มที่ ดังนั้น ผู้ที่กำลังจะซื้อที่ดินควรตรวจสอบเอกสารสิทธิและสารบัญจดทะเบียนอย่างละเอียด เพื่อดูว่ามีภาระจำยอมจดทะเบียนอยู่หรือไม่
ภาระจำยอมสามารถระงับลงได้ในหลายกรณี เช่น เมื่อเจ้าของที่ดินทั้งสองแปลงกลายเป็นบุคคลเดียวกัน เมื่อมีการสละสิทธิ หรือเมื่อไม่มีการใช้สิทธิติดต่อกันเป็นระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด ทั้งนี้ การระงับภาระจำยอมบางกรณีอาจต้องดำเนินการจดทะเบียนต่อสำนักงานที่ดินเพื่อให้มีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย
กล่าวโดยสรุป ภาระจำยอมเป็นกลไกทางกฎหมายที่ช่วยให้เจ้าของที่ดินสามารถใช้ประโยชน์ในอสังหาริมทรัพย์ได้อย่างเหมาะสมและเป็นธรรม แม้จะต้องเกี่ยวข้องกับที่ดินของผู้อื่นก็ตาม การทำความเข้าใจสิทธิและหน้าที่ที่เกิดจากภาระจำยอมจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับเจ้าของที่ดิน นักลงทุน และผู้ที่กำลังตัดสินใจซื้ออสังหาริมทรัพย์ เพื่อป้องกันปัญหาข้อพิพาทและรักษาสิทธิของตนให้เป็นไปตามกฎหมาย
